Ο Κίσινγκερ για τις αμερικανορωσικές σχέσεις

Είναι αναμφισβήτητο πως ο κ.Χένρυ Κίσινγκερ δεν θα βρει στην Ελλάδα -μόνον;- πολλούς που να τον συμπαθούμε, αλλ’ είναι επίσης αναμφισβήτητο πως πρόκειται για τον άνθρωπο που άλλαξε τον... γεωπολιτικό χάρτη της υφηλίου, από το καθοριστικό για το μέλλον μας έτος 1972, με την επίσκεψή για πρώτη φορά στην Κίνα, Αμερικανού προέδρου.

Γι’ αυτό και οι τοποθετήσεις του επί διεθνών ζητημάτων έχουν πάντα αξία, με την προϋπόθεση όμως να αντιληφθεί κανείς αν πράγματι είναι όπως τα περιγράφει και αναλύει, ή θέλει να κατευθύνει την σκέψη μας προς ατραπούς που εξυπηρετούν αυτούς που εκπροσωπεί;

Τώρα, με αφορμή την ουκρανική κρίση γράφει στην Washington Post, τη ναυαρχίδα του παγκόσμιου Συστήματος, σημαντικό άρθρο (που μετέφρασε η iefimerida), όπου επισημαίνει πως κανείς δεν μπορεί να διαχωρίσει την Ουκρανία από τη Ρωσία, αλλά ούτε και να επιτρέψει να την μετατρέψει το Κρεμλίνο σε «δορυφόρο» της. Και πως η Ουκρανία δεν πρέπει να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης, αλλά να λειτουργήσει σαν γέφυρα ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση.

Η Ρωσία, γράφει, πρέπει να αποδεχθεί ότι προσπαθώντας να αναγκάσει την Ουκρανία να γίνει «δορυφόρος» της αλλάζοντας με αυτόν τον τρόπο ξανά τα σύνορά της, θα καταδικάσει τη Μόσχα στην επανάληψη της ιστορίας μπαίνοντας σε έναν κύκλο αμοιβαίων πιέσεων με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Και η Δύση, πρέπει να καταλάβει ότι για την Ρωσία η Ουκρανία δεν μπορεί να είναι ποτέ απλά μία ξένη χώρα. Η ρωσική ιστορία ξεκίνησε με αυτό που ονομαζόταν Κράτος των Ρως. Η ρωσική θρησκεία εξαπλώθηκε από εκεί. Η Ουκρανία έχει υπάρξει μέρος της Ρωσίας για αιώνες και η ιστορία τους είναι συνυφασμένη.

Ως προς την Ε.Ε., αυτή πρέπει να αναγνωρίσει ότι η γραφειοκρατική αναβλητικότητά της και η υποταγή της στη στρατηγική στη διαπραγμάτευση της σχέσης της Ουκρανίας με την Ευρώπη, συνέβαλε στο να μετατραπεί η διαπραγμάτευση σε κρίση.

Θα πει κάποιος, πως αυτές οι αλήθειες δεν αποτελούν κάποια πρωτοτυπία. Άλλωστε παρόμοιες σκέψεις έχουν μεταφερθεί και σ’ αυτήν την στήλη. Στην πολιτική όμως, έχει μεν σημασία τι λέγεις, αλλά έχει μεγαλύτερη σημασία πώς το λέγεις, κι ακόμη μεγαλύτερη ποιος το λέγει. Ο Κίσινγκερ μπορεί να επηρεάσει την πολιτική σκέψη των ιθυνόντων. Και δεν εννοώ τους πολιτικούς, αλλά αυτούς που τους κατευθύνουν.

Είναι καλό, που ο Κίσιγκερ επαναλαμβάνει μια αλήθεια, που δεν την λαμβάνουν υπόψη τους οι πολιτικοί. Αυτήν, που έχω ξαναγράψει εδώ, αλλά να μου επιτραπεί να την επαναλάβω, επειδή αποτελεί καταλυτική αλήθεια στην πολιτική. Πρόκειται για την σύσταση του Γουστάβ Λε Μπον, ότι κάθε θεσμός επιτυχής σε μια χώρα, μεταφερόμενος σε άλλη πρέπει να προσαρμοστεί στις ιδιαιτερότητες εκείνης.

Γι’ αυτό πάντα υποστήριζα πως είναι υποκριτικό να θέλεις να επιβάλεις τον κοινοβουλευτισμό ή κάποιας μορφής δημοκρατία στους Αφρικανούς και Ασιάτες, θεσμό που δεν γνώρισαν ποτέ και ούτε ταιριάζει στην ψυχοσύνθεσή τους. Ήταν εξ αρχής επομένως ανέφικτο το υποστηριζόμενο πως η Τουρκία, ή το Ιράν μπορούν να αποτελέσουν «κοσμικό κράτος».

Να επανέλθουμε στον Κίσιγκερ, που κάνει την απλή διαπίστωση, ότι η Ουκρανία έχει υπάρξει ανεξάρτητη για μόλις 23 χρόνια. Πριν από αυτό ήταν υπό μίας μορφής ξένης κυριαρχίας, από τον 14ο αιώνα. Δεν είναι έκπληξη ότι οι ηγέτες της δεν έχουν μάθει την τέχνη του συμβιβασμού. Η πολιτική στην ανεξάρτητη Ουκρανία δείχνει ξεκάθαρα ότι η ρίζα του προβλήματος είναι οι προσπάθειες των πολιτικών να επιβληθούν στα ανυπόταχτα τμήματα της χώρας, πρώτα από τη μία πλευρά, μετά από την άλλη.

Αυτή είναι και η ουσία της σύγκρουσης ανάμεσα σε Δύση και Ανατολή. Η Ρωσία δεν θα μπορούσε να επιβάλει τη στρατιωτική λύση χωρίς να απομονώσει τον εαυτό της, τη στιγμή που το μεγαλύτερο μέρος των συνόρων της είναι ήδη επισφαλές. Για δε τη Δύση, η δαιμονοποίηση του Βλαντιμίρ Πούτιν δεν είναι πολιτική, είναι άλλοθι για την απουσία της.

Διεθνώς, γράφει ο Κίσινγκερ, πρέπει να επιδιώξουν την υιοθέτηση μίας θέσης ανάλογης με εκείνης της Φινλανδίας. Αυτή η χώρα δεν αφήνει καμία αμφιβολία για την ανεξαρτησία της και συνεργάζεται με τη Δύση στους περισσότερους τομείς, αλλά προσεκτικά αποφεύγει να αναπτύξει εχθρότητα με τη Ρωσία.

Το ζήτημα, κατ’ αυτόν, δεν είναι η απόλυτη ικανοποίηση, αλλά μία ισορροπημένη δυσαρέσκεια. Σε περίπτωση που δεν βρεθεί λύση βασισμένη σε αυτές, ή σε ανάλογες αρχές, τότε η κατάσταση θα οδηγηθεί ταχύτερα στην αντιπαράθεση. Η στιγμή για αυτό θα έρθει αρκετά σύντομα.

Ο Μακεδών

Αναγνώστες